enderemiroÛlu

hakkÝnda

†vey sokak

KayÝplar kayÝplarÝ arÝyor, tÝpkÝ gidenin ßehre bir yolculuk bÝrakmasÝ gibi. Yolculuk geride bÝraktÝklarÝmÝza kalÝyor. Ve yalnÝzca kaybolan deÛil, arayan da kayÝplar defterine yazÝlÝyor. Bir kayÝpta en az iki kißi vardÝr, biri mutlaka annedir. Tayfun PirselimoÛlu'nun 'Hibiryerde'sini gšrdŸm. Üstese Marquez'in romanlarÝ gibi, diyelim ki 'YŸzyÝllÝk YalnÝzlÝk' gibi filmler ekebilecek bir yšnetmen Tayfun PirselimoÛlu, en azÝndan romanlarÝndan biliyorum bunu. Fakat 'gŸl alÝp satmanÝn zamanÝ deÛil' ve PirselimoÛlu, iyiliÛi ve kštŸlŸÛŸ abartÝp filmi bir 'aÛÝt'a dšnŸßtŸrmeden, belki šzellikle 'sert' olmasÝna da abalamadan, 'yalÝn' ve 'yakÝn' bir film ÝkarmÝß ortaya: Ben bu filmi gšrdŸm!
Evet, ben bu filmi gšrdŸm diye dŸßŸndŸm sinemadan Ýkarken, hepimiz gšrdŸk, 'hibiryerde'ydik, 'hibiryer'liydik, oktuk, kayÝplarÝ, kaybedilenleri bir ÝssÝzlÝÛa gšnderirken de ok kalabalÝktÝk. Þimdi bu kadar kalabalÝk olmaktan iyice utandÝm. KayÝplar kayÝplarÝ yalnÝz aradÝlar, ÝssÝzda aradÝlar, belki bir zaman sonra oÛullarÝ, kÝzlarÝ, kocalarÝ deÛildi aradÝklarÝ yalnÝzca, biraz da bizdik ve kayÝplarla birlikte neleri de kaybettiÛimizi hi dŸßŸnmeden, korkuyla saklandÝk: KayÝplar bizi bulmasÝn diye! Bšylece bir kez daha kaybettik.
Tayfun PirselimoÛlu'nun 'Hibiryerde'sinde hibir fazlalÝk yok: KayÝp oÛlunu arayan anne aÛlayamÝyor bile, fazla konußan da yok, kimse ok iyi ve ok kštŸ deÛil, ne gšrŸntŸlerde, ne diyaloglarda, ne sessizlikte sŸsŸne kaÝlmamÝß, ayrÝntÝ hastalÝÛÝna da kapÝlmamÝß yšnetmen. Hani yalÝn, sade ve kÝsa ßiirler vardÝr, oÛu zaman kimse beÛenmez o ßiirleri, beÛenilsin iin de yazÝlmamÝßtÝr aslÝnda. PirselimoÛlu'nun filmi de šyle, beÛenilsin, alkÝßlansÝn, dolsun taßsÝn diye ekilmiß bir filme benzemiyor, yoksa bu kadar yalÝn, kararlÝ (duyarlÝ anlamÝnda), az (ama šyle ok ki!) ve evet, ißte bšyle bšyle bšyle bir film olmazdÝ. Her ßeyi anlattÝÛÝ iin deÛil, oklukla sezdirdiÛi iin de bitmemiß bir film: Bu film bitmez.
†vey sokaklar vardÝr, edebiyatta deÛil hayatta vardÝr, hem de ßehrin varoßlarÝnda filan deÛil, merkezde, bilindik semtlerde, bŸyŸk caddelerin, renkli meydanlarÝn, gŸzel sokaklarÝn Ÿvey kardeßi gibi kimsenin gemediÛi, ßaßÝrÝp da yolu dŸßenlerin kendilerini birdenbire yapayalnÝz hissettikleri, ÝssÝzlÝÛÝn sokaklarÝdÝr onlar. 'Hibiryerde'yi gšrŸnce, o sizi iine ektike bir Ÿvey sokaÛa girdiÛinizi hissedeceksiniz. Cumartesi gŸnŸ toplanan anneleri daha iyi anlayacaksÝnÝz. Siyasi kayÝplar, 'adi kayÝp'lar, deprem kayÝplarÝ, bŸtŸn kayÝplar bizim Ÿvey sokaklarÝmÝzdÝr ve bizi bulmasÝnlar diye onlarÝ aramadÝÛÝmÝz iin, biz de birer kayÝp sokak sayÝlÝrÝz.
'Hibiryerde': Her yerde. Matine-suare devamlÝ. Fakat uyarÝyorum: Bu filmde aradÝÛÝnÝz hibir ßeyi bulamayacaksÝnÝz.
(Þair Ender EmiroÛlu neredesin?)

Haydar ErgŸlen
Radikal, 02.10.2002

hakkÝnda anasayfa